CO TO JEST AKT NOTARIALNY?

Akt notarialny to szczególna forma dokumentu urzędowego potwierdzającego dokonanie określonej czynności prawnej. Akt notarialny zostaje sporządzony, jeżeli wymagają tego przepisy prawa lub wynika to z woli stron. Niedochowanie formy aktu notarialnego w sytuacji, gdy wymaga tego prawo, powoduje nieważność czynności prawnej (np. własność nieruchomości nie przejdzie na nabywcę). Do sporządzania aktów notarialnych uprawniony jest notariusz oraz polski konsul.

Notariusz sporządza akt notarialny, jeżeli wymaga tego przepis prawa lub taka jest wola stron. Akt notarialny przed podpisaniem powinien być odczytany przez notariusza lub przez inną osobę w jego obecności. Przy odczytaniu aktu notariusz powinien się przekonać, że osoby biorące udział w czynności dokładnie rozumieją treść oraz znaczenie aktu, a akt jest zgodny z ich wolą. Notariusz zawsze udziela stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej. Na żądanie stron czynności powinny być odczytane również załączniki do aktu.

CO POWINIEN ZAWIERAĆ AKT NOTARIALNY?

Akt notarialny powinien zawierać:

  1. dzień, miesiąc i rok sporządzenia aktu, a w razie potrzeby lub na żądanie strony – godzinę i minutę rozpoczęcia i podpisania aktu;
  2. miejsce sporządzenia aktu;
  3. imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządziła osoba wyznaczona do zastępstwa notariusza lub upoważniona do dokonywania czynności notarialnych – nadto imię i nazwisko tej osoby;
  4. imiona, nazwiska, imiona rodziców i miejsce zamieszkania osób fizycznych, nazwę i siedzibę osób prawnych lub innych podmiotów biorących udział w akcie, imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania osób działających w imieniu osób prawnych, ich przedstawicieli lub pełnomocników, a także innych osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
  5. oświadczenia stron, z powołaniem się w razie potrzeby na okazane przy akcie dokumenty;
  6. stwierdzenie, na żądanie stron, faktów i istotnych okoliczności, które zaszły przy spisywaniu aktu;
  7. stwierdzenie, że akt został odczytany, przyjęty i podpisany;
  8. podpisy biorących udział w akcie oraz osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
  9. podpis notariusza.

JAKIE CZYNNOŚCI WYMAGAJĄ FORMY AKTU NOTARIALNEGO?

Formy aktu notarialnego wymagają m.in.:

  • zbycie lub nabycie nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego i spółdzielczego własnościowego
  • prawa do lokalu (np. umowa sprzedaży, umowa darowizny, umowa zamiany),
  • umowa o przedłużenie wieczystego użytkowania,
  • umowa o dział spadku i/lub zniesienia współwłasności, jeżeli dotyczy nieruchomości, prawa
  • użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
  • umowa o podział majątku wspólnego, jeżeli dotyczy nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
  • umowa zrzeczenia się dziedziczenia,
  • testament zawierający zapis windykacyjny,
  • udzielenie pełnomocnictwa do czynności prawnej, dla której wymagana jest forma aktu notarialnego,
  • umowa spółki komandytowej, statut spółki komandytowo-akcyjnej, umowa spółki z ograniczoną
  • odpowiedzialnością, statut spółki akcyjnej,
  • protokoły walnych zgromadzeń spółek akcyjnych,
  • ustanowienie służebności przesyłu, służebności osobistej lub gruntowej,
  • umowa majątkowa małżeńska,
  • ustanowienie odrębnej własności lokalu,
  • oświadczenie o poddaniu się egzekucji,
  • umowa deweloperska,
  • umowa o dożywocie,
  • umowa przekazania gospodarstwa,
  • ustanowienie fundacji.

W formie aktu notarialnego mogą zostać sporządzone m.in.:

  • oświadczenie o odrzuceniu lub przyjęciu spadku,
  • wykaz inwentarza,
  • ustanowienie hipoteki,
  • testament zwykły,
  • umowa przedwstępna (np. sprzedaży, zamiany),
  • umowa renty,
  • umowa pożyczki,
  • umowa najmu.

WNIOSEK DO KSIĘGI WIECZYSTEJ

Jeżeli akt notarialny zawiera przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa, które może być ujawnione w księdze wieczystej bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz sporządzający akt notarialny, nie później niż w dniu jego sporządzenia, składa wniosek o wpis w księdze wieczystej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Na żądanie strony czynności notarialnej, wniosek zawiera żądanie dokonania w księdze wieczystej także innego wpisu związanego z czynnością notarialną.
Złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej przez notariusza za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe uważa się za złożenie wniosku przez stronę czynności notarialnej.