CO TO JEST AKT POŚWIADCZENIA DZIEDZICZENIA?

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (tj. z chwilą śmierci spadkodawcy).
Względem osoby trzeciej spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko prawomocnym postanowieniem sądu albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Stwierdzenie nabycia spadku można zatem uzyskać w sądzie lub u notariusza.
Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych.
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia wymagana jest obecność wszystkich osób, które mogą wchodzić w krąg spadkobierców ustawowych lub testamentowych, a także osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne. Wszyscy biorący udział w czynności muszą być zgodni co do osób, będących spadkobiercami oraz wysokości przypadających im udziałów.

KIEDY NOTARIUSZ ODMÓWI SPORZĄDZENIA AKTU POŚWIADCZENIA DZIEDZICZENIA?

Notariusz odmówi sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli:

  1. spadek został otwarty przed dniem 1 lipca 1984 roku;
  2. w stosunku do spadku został już uprzednio sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia lub zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku;
  3. w toku sporządzania protokołu dziedziczenia ujawnią się okoliczności wskazujące, że przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi, lub też osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, albo istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte lub ogłoszone;
  4. w sprawie brak jest jurysdykcji krajowej.

JAKIE DOKUMENTY SĄ POTRZEBNE?

Do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia niezbędne są następujące dokumenty:

  1. odpis aktu zgonu spadkodawcy;
  2. odpisy aktów stanu cywilnego osób powołanych do spadku z ustawy;
  3. testament spadkodawcy, jeśli został sporządzony;
  4. zaświadczenie wydane w Urzędzie Gminy ostatniego miejsca zameldowania spadkodawcy o numerze PESEL spadkodawcy.

JAK WYGLĄDA PROCEDURA NOTARIALNEGO POŚWIADCZENIA DZIEDZICZENIA?

Notarialne poświadczenie dziedziczenia składa się z następujących etapów:

  1. sporządzenie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu (o ile był sporządzony),
  2. sporządzenie protokołu dziedziczenia (jeżeli od dnia otwarcia spadku nie upłynęło sześć miesięcy, to w protokole dziedziczenia należy zamieścić oświadczenia spadkobierców o prostym przyjęciu spadku lub przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku, chyba że oświadczenia tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone),
  3. sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia,
  4. zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia,
  5. złożenie przez spadkobierców oświadczenia o wchodzących w skład spadku nieruchomościach, prawach użytkowania wieczystego nieruchomości oraz spółdzielczych własnościowych prawach do lokali lub budynków mieszkalnych, dla których prowadzone są księgi wieczyste.

CO ZAWIERA AKT POŚWIADCZENIA DZIEDZICZENIA?

Akt poświadczenia dziedziczenia powinien zawierać:

  1. dzień, miesiąc i rok oraz miejsce sporządzenia aktu;
  2. imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządziła osoba wyznaczona do zastępstwa notariusza lub upoważniona do dokonywania czynności notarialnych – nadto imię i nazwisko tej osoby;
  3. imię i nazwisko spadkodawcy, imiona jego rodziców oraz jego numer PESEL;
  4. datę i miejsce zgonu spadkodawcy oraz jego ostatnie miejsce zamieszkania;
  5. wskazanie spadkobierców, którym spadek przypadł – imiona, nazwiska i imiona rodziców oraz datę i miejsce urodzenia osób fizycznych, a w przypadku osób prawnych – nazwę i siedzibę;
  6. tytuł powołania do spadku i wysokość udziałów w spadku, a w razie dziedziczenia testamentowego – określenie formy testamentu;
  7. wskazanie spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne podlegające dziedziczeniu z ustawy oraz ich udziały w nim (tylko w przypadku spadków otwartych do dnia 13 lutego 2001 roku);
  8. wskazanie osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne, oraz przedmiotów tych zapisów, chyba że osoby te nie chcą lub nie mogą być zapisobiercami albo zapisy windykacyjne okazały się bezskuteczne;
  9. powołanie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu;
  10. podpis notariusza;
  11. adnotację o dokonaniu rejestracji w rejestrze aktów poświadczenia dziedziczenia.

REJESTRACJA AKTU POŚWIADCZENIA DZIEDZICZENIA

Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz niezwłocznie dokonuje jego wpisu do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia. Rejestracja polega na wprowadzeniu, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, danych przewidzianych ustawą. Notariusz opatruje wpis bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Rejestr aktów poświadczenia dziedziczenia obejmuje:

  1. numer wynikający z kolejności wpisu;
  2. dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę dokonania wpisu;
  3. dzień, miesiąc i rok oraz miejsce sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia;
  4. imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt poświadczenia dziedziczenia sporządziła osoba wyznaczona do zastępstwa notariusza lub upoważniona do dokonywania czynności notarialnych – nadto imię i nazwisko tej osoby;
  5. imię i nazwisko spadkodawcy, imiona jego rodziców oraz jego numer PESEL;
  6. datę i miejsce zgonu spadkodawcy oraz jego ostatnie miejsce zamieszkania.

Z chwilą dokonania wpisu w rejestrze notariusz otrzymuje zawiadomienie o zarejestrowaniu.
Następnie notariusz umieszcza na akcie poświadczenia dziedziczenia adnotację o zarejestrowaniu wskazując numer wynikający z kolejności wpisu a także dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę dokonanego wpisu.
Jeżeli w stosunku do danego spadku został już uprzednio zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia nie nastąpi zarejestrowanie.

ILE KOSZTUJE STWIERDZENIE DZIEDZICZENIA U NOTARIUSZA?

Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia wiąże się z następującymi kosztami:

  1. 50 zł – za sporządzenie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu,
  2. 100 zł – za spisanie protokołu dziedziczenia,
  3. 50 zł – za sporządzenie oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku,
  4. 50 zł – za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia lub 100 zł – za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia testamentowego z zapisem windykacyjnym,
  5. 200 zł – za złożenie oświadczenia o wchodzących w skład spadku nieruchomościach, prawach użytkowania wieczystego nieruchomości oraz spółdzielczych własnościowych prawach do lokali lub budynków mieszkalnych, dla których prowadzone są księgi wieczyste,
  6. 6 zł – za każdą stronę wypisu sporządzonych dokumentów.

Do każdej z tych opłat należy doliczyć 23 % VAT.

SKUTKI PRAWNE AKTU POŚWIADCZENIA DZIEDZICZENIA

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Jeżeli w przepisach odrębnych jest mowa o postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, należy rozumieć przez to również zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli ustawa wyznacza początek lub koniec biegu terminu na dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, należy rozumieć przez to również dzień zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.